Αρχείο

Posts Tagged ‘Θεία Κοινωνία’

ΝΗΣΤΕΙΑ & Θ. ΚΟΙΝΩΝΙΑ.

9. «Δέν ὑπάρχει Ἱ.Κανόνας!»

(Ἀπό τό βιβλίο τοῦ ἀρχιμ. Βασιλείου  Μπακογιάννη, Ναός, Ἱερέας, Θ.Λειτουργία, Θ. Κοινωνία, σελ. 191-194)

Ἄν καθίσεις στό τραπέζι καί εἰπεῖς στούς συνδιαιτημόνες σου, ὀρθόδοξους χριστιανούς, «τρώ­ω λαχανικά, γιατί μοῦ τό εἶπε ὁ διαιτολόγος μου», θά σοῦ εἰποῦν «σεβαστό!». Μπορεῖ καί νά σέ ζηλεύουν, πού ἐγκρατεύεσαι! Ἄν ὅμως τούς εἰπεῖς, «νηστεύω, γιατί θά κοινωνήσω», θά σοῦ εἰποῦν: «Δέν κάνεις καλά! Δέν χρειάζεται νηστεία πρό τῆς Θ. Κοινωνίας, γιατί δέν ὑπάρχει Κανό­νας!». (Ἐνῶ γιά τή δίαιτα ὑπάρχει …!).

Πρῶτο: Οἱ Ἱ. Κανόνες θεσπίζονταν, ὅταν προέκυπτε πρόβλημα, γιά νά λυθεῖ τό πρόβλημα. Ὅμως στήν Ἐκκλησία δέν προέκυψε πρόβλημα, ἄν οἱ χριστιανοί θά πρέπει ἤ ὄχι νά νηστεύουν, γιατί ἤδη νήστευαν. Γιά ποιό λόγο λοιπόν νά θεσπιζόταν Ἱ. Κανόνας; Καί δεύτερο: Ἡ Ἐκκλησία δέν στηρί­ζεται μόνο στούς Ἱ. Κανόνες, ἀλλά καί στήν ἄγραφη Παράδοση, πού ἔχει ἰσχύ Ἱ. Κανόνος! Ἐπί τῇ εὐκαιρίᾳ: Ποιός Ἱ. Κανόνας Ἁγίας Συνόδου δεσμεύει τόν Ἱερέα, νά τηρεῖ τό «ἀπόρρητον τῆς ἐξομολογήσεως;». Κανένας! Ἰσχύει ἤ ὄχι «τό ἀπόρρητον;». «Ναί!», θά εἰπεῖς. Μά δέν ὑπάρχει Ἱ. Κανόνας…!

Ὁ Ἅγιος Ἰ. μᾶς εἶπε, γιά ποιό λόγο καθιε­ρώθηκε ἡ νηστεία τῆς Μ. Τεσσαρακοστῆς, (προετοιμασία γιά τή Θ. Κοινωνία). Καί ἀπό τότε λοιπόν καί μετά «βασική προϋπόθεση γιά τήν Θ. Κοινωνία, ἦταν ἡ ἐν μετανοίᾳ καί νηστεία πνευ­ματική περισυλλογή καί ἡ Ἐξομολόγηση» (Βλα­σίου Φειδᾶ, Ἐκκλησιαστική ἱστορία, τ. Α΄ Ἀθῆναι 1992, σελ. 910). Τό ἴδιο ἀκριβῶς ἐπανέλαβε μετά ἀπό δεκατρεῖς αἰῶνες στήν «Ὁμολογία» του ὁ Μητροπολίτης Κιέβου Πέτρος ὁ Μογίλας (17ος αἰ): «Ἡ ἑτοιμασία πρός τήν Μετάληψιν τῶν φρικτῶν τούτων μυστηρίων, πρέπει νά γίνεται κατά τήν τάξιν τῆς Ἐκκλησίας ἡμῶν τῆς Ὀρθοδόξου, ἤγουν μέ καθαράν ἐξομολόγησιν νηστείαν τε καί κατάνυξιν», (Ἰω. Καρμίρη. Τά Δογματικά καί Συμ­βο­λικά μνημεῖα τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, τ. Β΄σελ. 638-640).

Καί ἐπειδή ἡ Θ. Κοινωνία εἶχε πιά συνδυα­σθεῖ μέ τή νηστεία, γι’αὐτό, σύν τῷ χρόνῳ (691 μ.Χ) καθιερώθηκαν τή Μ. Τεσσαρακοστή οἱ «Προη­γιασμένες» (ΝΒ΄ τῆς ΣΤ΄)[1]. «Ἐφόσον νηστεύουμε, γιατί νά μήν κοινωνοῦμε;», ἦταν τό σκεπτικό τους, καί ὄχι «ἐφόσον γίνονται Προηγια­σμένες, γιατί νά μήν κοινωνοῦμε;». Καί γι’αὐτό (ἐπειδή ἡ νηστεία εἶχε συνδυασθεῖ μέ τή Θ. Κοινωνία) ἐπικράτησε, ὥστε οἱ περισσότεροι χρι­στια­νοί νά κοινωνοῦν σέ περιόδους νηστειῶν, Χριστούγεννα, Πάσχα, τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων καί τῆς Παναγίας.

 Παράδοση & Κανόνας

 Κατά τόν Μ. Βασίλειο τά ἄγραφα ἤθη στήν Ἐκκλησία ἔχουν ἰσχύ Νόμου (Κανόνας ΠΖ). Καί στήν Ἐκκλησία λοιπόν ὑπῆρχε ἄγραφη συνήθεια, πού ὅριζε νηστεία πρό τῆς Θ. Κοινωνίας, ὁπότε αὐτή ἡ συνήθεια ἔχει ἰσχύ Ἱ. Κανόνος! «Τά ἀρχαῖα ἤθη κρατείτω» διατάσσει ἡ Ἁγία Πρώτη Οἰ­κουμενική Σύνοδος (Κανόνας ΣΤ).

Ἔστω, ὅτι δέν ὑπάρχει Παράδοση πού νά λέει γιά νηστεία πρό τῆς Θ. Κοινωνίας. Ἄρα ἔχουμε τό ἐλεύθερο ἤ νά νηστεύουμε ἤ νά μήν νηστεύουμε. Ὅμως ἐμεῖς προτιμᾶμε νά μήν νηστεύουμε. Ἡ ἐπιλογή μας αὐτή θά πρέπει νά μᾶς προβλη­ματίσει, γιατί τό κίνητρό της εἶναι ἡ ἀγάπη στήν κοιλία, καί ὄχι στό Χριστό. Πού σημαίνει, καί Κανόνας Ἁγίας Συνόδου νά ὑπῆρχε, ἡ «κοιλία» μας θά «ἀπαγόρευε» τήν τήρησή της! Ντο­κουμέντο: Τηροῦμε τούς Κανόνες τῶν Ἁγίων Συνόδων πού μιλᾶνε γιά νηστεία; Τηροῦμε τόν Ν΄ Κανόνα τῆς Λαοδικείας, πού μᾶς ὑποχρεώνει νά ξηροφαγοῦμε καθόλη τήν Μεγάλη Τεσσαρακοστή; Τηροῦμε τόν ΞΔ΄ Κανόνα τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων πού μᾶς ὑποχρεώνει νά νηστεύουμε (ξηροφα­γοῦμε) κάθε Τετάρτη καί Παρασκευή καί καθόλη τήν Ἁγία καί Μεγάλη Τεσσαρακοστή; Τηροῦμε τόν ΠΘ΄ Κανόνα τῆς Ἁγίας Ἕκτης Οἰκουμενικῆς Συνόδου πού μᾶς ἀπαγορεύει νά φᾶμε «κάτι» ἀπό τό βράδυ τῆς Μ. Πέμπτης μέχρι καί τά ξημερώματα τῆς Κυριακῆς τοῦ Πάσχα;

Τό θέμα λοιπόν δέν εἶναι ὅτι δέν
ὑπ­ά­­ρ­χει Ἱ. Κανόνας, ἀλλά ἄν ἐμεῖς ἔχουμε διάθεση γιά νηστεία πρό τῆς Θ. Κοινωνίας. «Μπορεῖς νά νηστέψεις τό κρέας καί τά γαλακτερά;». Εἶπα (20.10.1997) σέ μιά 60χρονη, κυρία (κ. Ν.Λ), πού ζήτησε νά κοινωνήσει. «Πάτερ μου, τί μοῦ λές;! Γιά τήν ψυχή μου καί τό λάδι νά νηστέψω!».

Αὐτό τό φρόνημα, τό φιλότιμο, αὐτή ἡ ἀρχοντική ἀγάπη πρός τό Χριστό (ὅπως ἔλεγε ὁ Γέροντας Παϊσιος (+1994) ἐκλείπει σήμερα ἀπό τίς ψυχές μας, γι’αὐτό καί ὑπάρχει αὐτή ἡ ἀντίδραση γιά νηστεία πρό τῆς Θ. Κοινωνίας!

 

Advertisements

Εξώφυλλο Βιβλίου Ναός, Ιερέας, Θ. Λειτουργία, Θ. Κοινωνία

Θλιβερή Επισήμανση (προδημοσίευση από το βιβλίο «Ναός, Ιερέας, Θεία Λειτουργία, Θεία Κοινωνία» )

Ζοῦμε στή λεγόμενη Νέα Ἐποχή. Καί Νέα Ἐποχή σημαίνει νέος τρόπος ζωῆς, νέο σκεπτικό, νέα ἤθη. Τό βλέπουμε καθημερινά, ἀκόμα καί μέσα στούς χώρους τῆς Ἐκκλησίας μας. Οἱ ἔννοιες «Ναός», «Ἱερέας» «Λειτουργία», «Θ. Κοινωνία», πού στίς πα­λαιό­τερες ἐποχές προκαλοῦσαν δέος στίς ψυχές τῶν χριστιανῶν μας, σήμερα ἔχουν καταντήσει ἔννοιες «ρουτίνα».

Καί ὅπως ἔλεγε ὁ μακαριστός π. Ἀντώνιος Ἀλεβιζόπουλος (+1996), ἡ Νέα Ἐποχή δέν θά ἀδειάσει τίς ἐκκλησίες ἀπό κόσμο, ἀλλά αὐτόν τόν κόσμο, πού πάει στίς ἐκκλησίες θά τοῦ ἀλλάξει τά μυαλά. Καί ἀπό ὅτι φαίνεται, ὁ προφητικός του λόγος ἐπαληθεύθηκε. Βιώνουμε πρωτόγνωρα πράγ­μα­τα! Ἐνδεικτικά:

α. «Ἀλειτούργητο», ἔλεγαν (κατηγοροῦσαν)οἱ πατέρες μας ὅποιον δέν πήγαινε στήν ἐκκλησία. Ἦταν μιά βαριά κατηγορία. Δείχνοντας ἔτσι πόσο εὐλαβοῦντο τή Λειτουργία. Σήμερα ἀκόμα καί ἡ λέξη «ἀλειτούργητος», ἔχει ἐξοβελισθεῖ ἀπό τό λεξι­λόγιό μας!

β. Στό «Ἱερό» ἐκτός ἀπό τά παιδάκια πού διακο­νοῦσαν τόν παπᾶ, κανείς ἄλλος (οὔτε ἐπίτρο­πος, οὔτε ψάλτης, οὔτε νεωκόρος) δέν τολμοῦσε, ὄχι ἁπλά νά εἰσέλθει, ἀλλά οὔτε νά τό πλησιάσει, κατά τό λόγο τοῦ Κυρίου, «δέν θά πλησιάσουν τά ἅγια σκεύη, οὔτε καί τό θυσιαστήριον» (Ἀριθμ. 18:3). Ὅταν οἱ ψάλτες ἤθελαν νά εἰποῦν κάτι στόν παπᾶ, πού βρισκόταν στό «ἱερό», ζύγωναν στό τελευταῖο (ὄχι στό πρῶτο) σκαλοπάτι, αὐτό πού «πατοῦσε» στό δάπεδο, τέντωναν τό λαιμό τους γιά νά τόν ἰδοῦν καί νά τοῦ μιλήσουν. Δέν ἀνέβαιναν τά σκαλοπάτια τοῦ «Ἱεροῦ», οὔτε στήν Ἀνάσταση, ὅταν ὁ παπᾶς ἔλεγε τό «Δεῦτε λάβετε φῶς!».Ἐνῶ σήμερα ὅποιος θέλει μπαινοβγαίνει, χωρίς κανείς νά τόν ἐλέγχει!

γ. «Σέβομαι τό σχῆμα του!». «Σέβομαι τό ράσο του!», ἔλεγαν παλιά γιά τόν Ἱερέα, ὅσο ἁμαρτωλός καί ἄν ἦταν (ὁ Ἱερέας).Καί κατασπά­ζονταν ἐκ κα­ρδίας τό χέρι του, ἀκόμα καί οἱ ἄπιστοι! «Εὐλόγη­σον, πάτερ, εἶπα, κι ἔσκυψα νά τοῦ φιλήσω τό κοκαλιασμένο χέρι», εἶπε ὁ ἴδιος ὁ Ν. Καζαντζάκης, ὅταν (1928) συνάντησε στό Ἅγιο Ὄρος τόν ἱερομό­ναχο Μακάριο τόν Σπηλαιώτη. Ἀσπάζονταν ἀκόμα, μικροί-μεγάλοι καί τό χέρι τῆς πρεσβυτέρας, ὅσο νεαρή καί ἄν ἦταν. Σήμερα δυσκολεύονται νά ἀσπασθοῦν ἀκόμα καί τό χέρι τοῦ Ἀρχιερέα!

δ. Τό πνεῦμα τῆς Νέας Ἐποχῆς ἔχει «ἀπο-ιερο­ποιήσει» ἀκόμα καί αὐτό τό κορυφαῖο μυστήριο τῆς Ἐκκλησίας, τήν Θ. Κοινωνία! Ὁ μακαριστός Μητρο­πολίτης Δημητριάδος Ἠλίας Τσακογιάννης, (+1990) στή δεκαετία τοῦ 1960 διακονοῦσε ὡς ἐφημέριος στό Νοσοκομεῖο “Εὐαγγελισμός” (Ἀθήνα). Ἔλεγε: Ὅταν πήγαινε νά κοινωνήσει στούς θαλά­μους κά­ποιον ἀσθενῆ, στήν πτέρυγα σήμαινε συναγερμός! Οἱ γιατροί, οἱ νοσοκόμες ἄφηναν τήν διακονία τους καί στέκονταν ἐν προσοχῇ στόν διάδρομο περιμέ­νοντάς τον νά περάσει μέ τά «Ἅγια»!

Καί ὅταν ἔμπαινε στό θάλαμο μέ τά «Ἅγια», οἱ ἄρρωστοι κατέβαιναν ἀπό τά κρεββάτια τους και τόν ὑποδέχονταν γονατιστοί. Σήμερα τί νά περνάει ὁ «καφετζῆς» μέ τόν καφέ στόν δίσκο, τί νά περνάει ὁ Ἱερέας μέ τή Θ. Κοινωνία στά χέρια του, ἴδια (φεῦ!) ἀντίδραση! Γι’αὐτό καί σήμερα ἡ προσέλευση στή Θ. Κοινωνία γίνεται μέ σκανδαλώδη ἄνεση! Ἀκόμα καί τούς σημερινούς μοναχούς ἔχει «ἐπηρεάσει» αὐτό τό πνεῦμα τῆς Νέας ἐποχῆς! «Οἱ χριστιανοί παλαιά εἶχαν πιό πολλή εὐλάβεια στό ἀντίδωρο, ἀπό ὅ,τι πολλοί μοναχοί σήμερα στή Θ. Κοινωνία!», ἔλεγε μέ πόνο ψυχῆς ὁ Γέροντας Παϊσιος (+1994). (Ἀπό τήν ἀσκητική καί ἡ συχαστική ἁγιορείτικη παράδοση, Ἅγιον Ὄρος 2011,σελ. 690).

Μπορεῖ νά ἄλλαξαν οἱ ἐποχές, ὅμως τά «Ἅγια» (Ἱερέας, Ναός, Θ. Λειτουργία, Θ. Κοινωνία) δέν ἄλλαξαν. Εἶναι πάντοτε «Ἅγια». Καί σάν Ἱερεῖς ἔχουμε ἱερή ὑποχρέωση, νά τά «προστατέψουμε», νά τά «κρατήσουμε» στό ὕψος τους! Ἄν ἀδιαφορήσουμε, ἡ ἀσέβεια πρός αὐτά θά αὐξάνεται, καί θά εἴμαστε φοβερά ὑπόλογοι ἐνώπιον τοῦ Κριτοῦ. Καί ἄς μήν ξεχνᾶμε, πώς ἡ μεγαλύτερη (καί ἀσυγχώρητη!) ἁμαρ­τία εἶναι ἡ βεβήλωση τῶν «Ἁγίων» τοῦ Θεοῦ! (Ἔξοδ. 19:22. Λευ. 10:8-9. Α΄ Βασιλ. 3:14.Ἱεζ. 5:11).

Μακάρι τό βιβλίο μας αὐτό νά μᾶς βοηθήσει, ὥστε νά «ἐκτιμήσουμε», ὅσο τό δυνατόν περισσότερο καί εἰς βάθος τά «Ἅγια» αὐτά πράγματα (Ναός, Ἱερέας, Λειτουργίας, Θ. Κοινωνία) πρός σωτηρία καί ἁγιασμό τῶν ψυχῶν ἡμῶν. ΑΜΗΝ.

Αρέσει σε %d bloggers: